E-books en informatiedienstverlening

Twee partijen met verschillende belangen over e-books. De een met een commercieel belang, en een duidelijk verdienmodel als basis. De ander met een publiek belang, en een veel minder duidelijk "toegevoegde waarde-model". In een bijeenkomst, afgelopen dinsdagmiddag in de Latijnse School te Deventer, hebben enkele tweedejaarsstudenten HIDS de verschillende verhalen gehoord, als input voor hun onderzoek in opdracht van Annemarie van Essen.

Ik vond zelf de verschillen tussen beide verhalen het interessantst. Ben Solleveld van Bol vertelde een rechttoe-rechtaan verhaal over het in de markt zetten van een nieuwe technologie - met mooie SMART resultaten tot nu toe: 15.000 e-book readers verkocht en 100.000 e-books. Bol ligt op schema - met stijgende verkoopcijfers, ondersteund door gestructureerde marketinginspanningen. Voor Bol is succes eenvoudig te definiëren: winstmarge.

Voor de bibliotheken is de opkomst van E-books een lastiger verhaal. Dat bleek deels uit het verhaal van Michiel Laan van Bibliotheek.nl. Deze centrale organisatie heeft TNO opdracht gegeven te onderzoeken hoe het zit met de introductie van e-books in de dienstverlening van bibliotheken. De uitkomsten worden ergens in de komende maanden verwacht - en daar kon Michiel vanzelfsprekend nog niet op vooruitlopen. Hij koos (daarom?) voor een vergelijking tussen de juridische aspecten bij het uitlenen van fysieke en elektronische boeken. En dat moet inderdaad opgelost worden, voordat de bibliotheken ook maar iets met e-books kunnen.

Toch zweefde in mijn optiek een vraag daardoor boven de bijeenkomst. Want aan de ene kant raken e-books aan de traditionele 'markt' waar de bibliotheken nog steeds groot in zijn: boeken. Hoewel de uitleencijfers afvlakken is er nog een trouw publiek (kenmerken van de omvangrijkste doelgroep waar ze op drijven: 40+, vrouw, leest bovengemiddeld veel, vooral fictie). Nog wel. Want de vraag of 'fysieke boeken uitlenen' toekomstbestendig zal zijn gonst in de sector. En kun je zomaar overstappen naar eenzelfde manier van uitlenen voor E-books? Of is het als de kranten met hun vacatures of contactadvertenties - en wordt met internet de 'middle man' uitgeschakeld, die traditioneel noodzakelijk was om literatuur bij de lezer te krijgen?

HIDS-studenten zoeken uit op welke manier je E-books onder de aandacht kunt brengen bij een doelgroep. Daarvoor verdiepen ze zich in de functionaliteiten van de apparaten, en hoe die aansluiten op gebruikersbehoeften. Dat is relevant - en de uitkomsten zijn interessant. Want of de bibliotheek kansen heeft in de e-book markt? Dat wordt voor een belangrijk deel bepaald door de bereidheid van de bibliotheekmedewerkers om de apparaten in hun dienstverlening op te nemen. Het is daarbij essentieel het adoptievermogen van bibliotheekdirecteuren als Van Swelmen mee te nemen - en te proberen die ook mee te krijgen. Want niet iedereen is zo voortvarend als directeur Gerard Kocx van de bibliotheek Enschede. En dergelijke innovators heb je wel keihard nodig!

Online reputatie

Vóór internet was het leven voor een sollicitant overzichtelijk. Je deed een opleiding, en met het diploma in de hand kon je vervolgens gaan solliciteren. Je stuurde een papieren sollicitatiebrief met je cv naar het adres in de vacature, en met een beetje geluk kwam je door de brievenselectie heen. Daarna op gesprek, en met nog meer geluk had je een baan.

Sinds het sociale web is er één en ander bij gekomen. Wie solliciteert, wordt minstens even door wieowie heen gehaald. En dan kunnen er twee dingen gebeuren. Of je potentiële werkgever vindt niets - of een heleboel.

Voor veel beroepen is het nauwelijks een probleem als er niets uit wieowie of google rolt. Een timmerman moet vooral goed kunnen timmeren - zijn webpresence is irrelevant. Voor een vakgebied als het onze is het daarentegen cruciaal dat er wel wat te vinden is. Want zeg nu zelf: een webredacteur die volledig onzichtbaar is op het online kanaal, dat kan toch geen zuivere koffie zijn?

Daarmee is nog lang niet gezegd dat je dan ook maar alles moet delen. Dat is gelukkig nog altijd je eigen keuze. De één kiest ervoor alleen zijn vakinhoudelijke gedachten en ideeën te delen. De ander zet zijn hele privé-leven ook nog een keer online. Over de potentiële nadelen daarvan schreef Saskia afgelopen vrijdag.

Welke benadering je ook kiest: je online reputatie kun je maar beter zelf proberen te managen.

Blogmoe?

Het afgelopen halfjaar heb ik niet gepubliceerd. Blogmoe geworden, wellicht? Nou, dat niet, maar het in de lucht krijgen van een nieuwe opleiding en de start van een nieuw studiejaar trekken nogal wat aandacht. Vandaar het compleet ontbreken van regelmatige 'posts'. Maar nu de boel draait is weer ruimte ontstaan voor een wekelijkse post. 'De boel' is overigens HIDS.

HIDS leidt de specialisten voor de informatievoorziening van morgen op. En omdat ontwikkelingen op ons vakgebied doorgaans sneller gaan dan wij als opleiding bij kunnen benen, kiezen we ervoor die omgeving in de opleiding in te bedden. Dat doen we in de vorm van projecten van 10 weken, waarin studenten gebruik maken van webtoepassingen die op dit moment relevant zijn. Vandaar de eerste opdracht aan onze eerstejaars: hou met 5 studenten een vakblog bij en post elke week één artikel per persoon.

De blogs zijn inmiddels in de lucht, studenten plaatsen hun stukken, en vanaf deze plek wil ik graag hun blogs onder de aandacht brengen. Het zijn dailyhids, hidspositive, hidsflits en hids-ig. Wie wil weten wat het aanstormende talent voor de informatiesector bezighoudt, krijgt daar een goed beeld!

Twine

Eindelijk bericht van Twine. De betatestversie is in de lucht. Wat het is? Het lijkt wat op een kruising tussen een blog, linkedin en metadateringssoftware - waarbij het er nu op lijkt dat gebruik gemaakt wordt van ttp (de twine-relaties) om relevante informatie te kunnen vinden. Waardoor je dus niet meer verzuipt in tienduizenden treffers waarvan de eerste 10 sowieso al van wikipedia en allerlei blogs zijn.

Ik ben benieuwd of twine dat waar kan maken - of eigenlijk of de twine-gemeenschap dat waar gaat maken. En dat ben je ook zelf.

Interessant initiatief - eens zien wat het hidsgehalte hiervan zal zijn...

Quality first

In 'The cult of the Amateur' laat Andrew Keen geen spaan heel van het gros van de informatie op Web 2.0. Het probleem is, zo stelt hij, dat de kwaliteit van de informatie op internet zo moeilijk te achterhalen valt. En vaak bij 'mien van driehoog achter' vandaan blijkt te komen. Nu is dat voor 'nice to know' informatie niet zo heel erg. Maakt mij wat uit, of de nieuwste uitspatting van Paris Hilton nu echt gebeurd is of niet...

Het wordt al anders als je op zoek gaat naar informatie om een nieuwe blu-rayspeler aan te schaffen. Of een nieuw abonnement zoekt voor je mobiele telefoon. Omdat het je geld kost als je een verkeerde keuze maakt (en ergernis) ben je eigenlijk op zoek naar betrouwbare informatie over de opties die je hebt. Ziedaar de functie van vergelijkingssites.

Maar juist bij die vergelijkingssites schuilt soms een forse adder onder het gras. De recensiesites worden regelmatig vervuild, onder andere door marketeers die positieve berichten over hun producten (laten) posten. Daardoor wordt geloofwaardige en betrouwbare informatie de spreekwoordelijke speld in de hooiberg.

De tijd is rijp voor de herrijzenis van de TTP. Betrouwbaarheid, dat zou wel eens het belangrijkste issue van Web 3.0 kunnen worden...